Microscopic hematuria คืออะไร?

Last updated: 6 มีนาคม 2024

• เฟสบุ๊ค
• อินสตาแกรม
• เวิร์ดเพรส
• เทเลแกรม
• WhatsApp
• ลิงค์อิน
• จดหมาย

การตรวจปัสสาวะทั่วไปเป็นหนึ่งการตรวจที่ทำกันบ่อยที่สุดในโปรแกรมการตรวจสุขภาพประจำปี การตรวจพบเม็ดเลือดแดงในน้ำปัสสาวะหรือ Microscopic hematuria เป็นภาวะหนึ่งที่คนไข้ถูกส่งมาปรึกษาที่คลินิกทางเดินปัสสาวะของผมครับ และวันนี้เราจะมาลงรายละเอียดของปัญหานี้กัน

Microscopic hematuria หรือภาวะพบเม็ดเลือดแดงในน้ำปัสสาวะจะวินิจฉัยก็ต่อเมื่อ พบเม็ดเลือดแดงในน้ำปัสสาวะมากกว่า 3 เซลล์/HPF จากการตรวจปัสสาวะทั่วไป 2 ครั้งโดยการตรวจต้องเว้นระยะเวลาอย่างน้อย 7 วัน คำถามที่น่าสนใจคือเลือดมาจากไหน? และมันอันตรายมั้ย? เป็นคำถามที่ผมถูกถามเป็นประจำครับ เบื้องต้นขอบอกไว้เลยว่าไม่น่าเป็นไรมาก! และอย่าเพิ่งกังวลจนเกินไปครับ! ส่วนใหญ่ภาวะนี้จะไม่ใช่เรื่องใหญ่ เพราะถ้าหากจะเป็นปัญหาที่ร้ายแรงจริง คุณจะเห็นน้ำปัสสาวะเป็นสีเลือดสดด้วยตาของคุณเองเลยครับ อย่างไรก็ตาม เมื่อผลการตรวจเลือดพบว่ามีเซลล์เม็ดเลือดแดง เราต้องทำการตรวจเพิ่มเติมเพื่อให้แน่ใจว่าทุกอย่างเรียบร้อยดีครับ

สาเหตุที่เป็นไปได้ เมื่อคนไข้มีภาวะ Microscopic hematuria

1. การปนเปื้อนระหว่างเก็บน้ำปัสสาวะ – ต้องบอกว่าเป็นสาเหตุที่พบบ่อยที่สุดใน Microscopic hematuria เลยครับ คือเกิดการปนเปื้อนระหว่างวิธีการเก็บปัสสาวะ
   • การเก็บปัสสาวะช่วงกลางที่ไม่ถูกต้อง (Mid-stream urine sampling method)
   • การตรวจปัสสาวะช่วงมีประจำเดือนในคนไข้ผู้หญิง
2. เลือดออกจากไต – นิ่วในไต ก้อนเนื้อไต การติดเชื้อที่ไต หรือกลุ่มโรคที่เนื้อไต
3. เลือดออกจากท่อไต – นิ่วในท่อไต, เนื้องอกในท่อไต
4. เลือดออกจากกระเพาะปัสสาวะ - นิ่วในกระเพาะปัสสาวะ เนื้องอกในกระเพาะปัสสาวะ, กระเพาะปัสสาวะอักเสบ
5. เลือดออกจากต่อมลูกหมาก (คนไข้ผู้ชาย) – โรคต่อมลูกหมาก , มะเร็งต่อมลูกหมาก, การติดเชื้อต่อมลูกหมาก
6. เลือดออกจากท่อปัสสาวะ – นิ่วในท่อปัสสาวะ การติดเชื้อที่ท่อปัสสาวะ

วิธีที่ดีที่สุดในการให้ความมั่นใจว่าภาวะ Microscopic hematuria หรือการพบเม็ดเลือดแดงในน้ำปัสสาวะ ไม่มีเรื่องร้ายซ่อนอยู่ คือ CT scan ครับ ทั้งนี้ถ้าเราพบสาเหตุใดๆ ที่พอจะอธิบายภาวะนี้ได้จาก CT scan เราจะมีการตรวจเพิ่มเติมต่อไปครับ ในทางกลับกัน หากผลตรวจปกติดี เราจะสามารถให้มั่นใจกับผู้ป่วยได้ว่าภาวะนี้ที่เกิดขึ้นกับคนไข้ไม่ได้อันตรายและสามารถเฝ้าติดตามอาการได้ โดยคนไข้จำเป็นต้องตรวจปัสสาวะทั่วไปเป็นประจำทุกปีครับ จากคำแนะนำของAmerican Urology Association ในปี 2020 แนะนำว่า หากไม่พบภาวะ Microscopic hematuria จากการตรวจปัสสาวะประจำปีแล้ว ก็ไม่จำเป็นต้องติดตามอาการต่อแล้วครับ แล้วเจอกันใหม่ในบทความหน้าครับ!

ถ้ามีคำถามหรือข้อสงสัยใดๆ ลองทัก ผม.