Sterile pyuria: ความหมายและการรักษา

อัปเดตล่าสุด: 18 พฤษภาคม 2026

• เฟสบุ๊ค
• อินสตาแกรม
• เวิร์ดเพรส
• เทเลแกรม
• WhatsApp
• ลิงค์อิน
• จดหมาย

Sterile pyuria หรือภาวะผลตรวจปัสสาวะมีเม็ดเลือดขาวแต่ไม่พบเชื้อแบคทีเรีย เป็นอีกหนึ่งปัญหาที่ผมเจอเรื่อยๆ ที่คลินิคทางเดินปัสสาวะของผม ภาวะนี้มักสร้างความสับสนในแนวทางการรักษาไม่ว่าจะเป็นตัวผู้ป่วยหรือแม้กระทั่งแพทย์ผู้ทำการรักษาเอง ก่อนจะพูดถึงสาเหตุ เราจะคุยกันเรื่องคำจำกัดความของภาวะนี้กันก่อนครับ

Sterile pyuria combines “sterile” (no bacterial infection confirmed by urine culture) and “pyuria” (positive inflammation cells in urine, defined as more than 2 WBC/HPF). Together, it means white blood cells are present in urine without bacterial infection.

2 สาเหตุของ Sterile pyuria หรือภาวะผลตรวจปัสสาวะมีเม็ดเลือดขาวแต่ไม่พบเชื้อแบคทีเรีย

1. สาเหตุที่เกี่ยวข้องกับการติดเชื้อ – การใช้ยาปฏิชีวนะในช่วงที่ผ่านมา ซึ่งอาจทำให้ผลการเพาะเชื้อในปัสสาวะเป็นลบลวง (False-Negative) หรือการติดเชื้อที่ไม่ได้เกิดจากแบคทีเรีย (เช่น ปรสิต ไวรัส และวัณโรค)

2. สาเหตุที่ไม่เกี่ยวข้องกับการติดเชื้อ – น้ำหนักลดลงอย่างมีนัยสำคัญ (อาจบ่งชี้ถึงภาวะมะเร็ง) ประวัติการทำหัตถการทางระบบทางเดินปัสสาวะหรือการฉายรังสีบริเวณอุ้งเชิงกราน ภาวะปัสสาวะมีเลือดปนร่วมด้วย (จากนิ่วหรือโรคไต) ภาวะของโรคทั่วร่างกาย (เช่น การตั้งครรภ์ เบาหวาน โรคแพ้ภูมิตัวเอง SLE และกลุ่มอาการปวดกระเพาะปัสสาวะ) หรือการใช้ยาบางชนิด (เช่น ยาแก้อักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ (NSAIDs) ยาสเตียรอยด์ ยาเพนิซิลลิน และยาลดกรดกลุ่มยับยั้งโปรตอนปั๊ม (Proton Pump Inhibitors))

หลังจากระบุสาเหตุที่แท้จริงที่เป็นไปได้แล้ว แพทย์จะดำเนินการตรวจวินิจฉัยและให้การรักษาที่เหมาะสมตามสาเหตุนั้น ทั้งนี้ หากสาเหตุของภาวะปัสสาวะมีเม็ดเลือดขาวแต่เพาะเชื้อไม่ขึ้น (Sterile Pyuria) ไม่เป็นอันตราย แพทย์จะแนะนำให้เฝ้าติดตามอาการ พร้อมกับการตรวจปัสสาวะเป็นระยะอย่างสม่ำเสมอ

คุณสามารถเยี่ยมชม Homepage ผมได้ครับ ที่นี่.

คำถามที่พบบ่อย

Q1: ภาวะปัสสาวะมีเม็ดเลือดขาวแต่เพาะเชื้อไม่ขึ้น (Sterile Pyuria) คืออะไร?

ภาวะปัสสาวะมีเม็ดเลือดขาวแต่เพาะเชื้อไม่ขึ้น (Sterile Pyuria) คือภาวะที่ตรวจพบเม็ดเลือดขาว (White Blood Cells — WBCs) ในปัสสาวะ (Pyuria) แต่ไม่พบการเจริญเติบโตของแบคทีเรียจากการเพาะเชื้อในปัสสาวะ (Sterile) โดยมีนิยามคือ การตรวจพบเม็ดเลือดขาวมากกว่า 2 เซลล์ต่อหนึ่งช่องกล้องจุลทรรศน์กำลังขยายสูง (High Power Field) ร่วมกับผลการเพาะเชื้อในปัสสาวะตามมาตรฐานที่เป็นลบ การพบทั้งสองลักษณะร่วมกันนี้มักบ่งชี้ว่ามีสาเหตุแฝงอื่น ๆ ที่ไม่ใช่การติดเชื้อในระบบทางเดินปัสสาวะจากแบคทีเรียทั่วไป

Q2: สาเหตุที่พบบ่อยของภาวะปัสสาวะมีเม็ดเลือดขาวแต่เพาะเชื้อไม่ขึ้น (Sterile Pyuria) มีอะไรบ้าง?

สาเหตุที่พบบ่อย ได้แก่ การใช้ยาปฏิชีวนะในช่วงที่ผ่านมา (ซึ่งไปยับยั้งการเจริญเติบโตของแบคทีเรีย ทำให้ผลการเพาะเชื้อเป็นลบลวง) การติดเชื้อที่ไม่ได้เกิดจากแบคทีเรีย เช่น วัณโรค ปรสิต หรือการติดเชื้อไวรัส นิ่วในระบบทางเดินปัสสาวะ ภาวะมะเร็ง ประวัติการฉายรังสีบริเวณอุ้งเชิงกรานหรือการทำหัตถการทางระบบทางเดินปัสสาวะ และภาวะของโรคทั่วร่างกาย เช่น การตั้งครรภ์ เบาหวาน โรคแพ้ภูมิตัวเอง (SLE) และกลุ่มอาการปวดกระเพาะปัสสาวะ นอกจากนี้ ยาบางชนิด เช่น ยาแก้อักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ (NSAIDs) ยาสเตียรอยด์ และยาลดกรดกลุ่มยับยั้งโปรตอนปั๊ม (Proton Pump Inhibitors) ก็สามารถเป็นสาเหตุของภาวะนี้ได้เช่นกัน

Q3: ภาวะปัสสาวะมีเม็ดเลือดขาวแต่เพาะเชื้อไม่ขึ้น (Sterile Pyuria) จำเป็นต้องรักษาด้วยยาปฏิชีวนะเสมอไปหรือไม่?

ไม่จำเป็นเสมอไปครับ เนื่องจากผลการเพาะเชื้อในปัสสาวะไม่พบแบคทีเรีย การรักษาด้วยยาปฏิชีวนะจึงไม่ใช่แนวทางที่เหมาะสมโดยอัตโนมัติ การรักษาจะขึ้นอยู่กับการระบุสาเหตุที่แท้จริงเป็นสำคัญ ทั้งนี้ การใช้ยาปฏิชีวนะโดยไม่จำเป็นในการรักษาภาวะนี้ จะส่งผลให้เกิดปัญหาเชื้อดื้อยา จึงควรหลีกเลี่ยง การประเมินทางคลินิกอย่างละเอียดจึงเป็นสิ่งจำเป็นในการกำหนดแนวทางการดูแลรักษาที่ถูกต้อง ซึ่งอาจมีตั้งแต่การเฝ้าติดตามอาการ ไปจนถึงการรักษาที่จำเพาะเจาะจงต่อสาเหตุแฝงนั้น ๆ

Q4: วัณโรคสามารถทำให้เกิดภาวะปัสสาวะมีเม็ดเลือดขาวแต่เพาะเชื้อไม่ขึ้น (Sterile Pyuria) ได้หรือไม่?

ได้ครับ วัณโรคของระบบทางเดินปัสสาวะและอวัยวะสืบพันธุ์ (Urogenital Tuberculosis) เป็นสาเหตุสำคัญที่มักถูกมองข้ามของภาวะปัสสาวะมีเม็ดเลือดขาวแต่เพาะเชื้อไม่ขึ้น (Sterile Pyuria) เนื่องจากเชื้อวัณโรค (Mycobacterium tuberculosis) ไม่สามารถเจริญเติบโตได้ในการเพาะเชื้อปัสสาวะแบบมาตรฐานทั่วไป จึงทำให้เกิดลักษณะของภาวะ Sterile Pyuria ขึ้น หากแพทย์สงสัยว่าอาจเป็นวัณโรค โดยพิจารณาจากประวัติทางคลินิกหรือปัจจัยเสี่ยง ก็จำเป็นต้องส่งตรวจการเพาะเชื้อวัณโรคในปัสสาวะโดยเฉพาะ ร่วมกับการตรวจวินิจฉัยเพิ่มเติม ทั้งนี้ การวินิจฉัยตั้งแต่ระยะเริ่มต้นมีความสำคัญอย่างยิ่ง เพื่อป้องกันความเสียหายถาวรที่อาจเกิดขึ้นกับไตหรือระบบทางเดินปัสสาวะ

Q5: ควรไปพบศัลยแพทย์ยูโรวิทยาเมื่อใด หากมีภาวะปัสสาวะมีเม็ดเลือดขาวแต่เพาะเชื้อไม่ขึ้น (Sterile Pyuria)?

ควรปรึกษาศัลยแพทย์ยูโรวิทยาหากภาวะปัสสาวะมีเม็ดเลือดขาวแต่เพาะเชื้อไม่ขึ้น (sterile pyuria) เป็นเรื้อรังหรือเกิดซ้ำ หากมีเลือดปนในปัสสาวะ น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ ปวดบริเวณบั้นเอว หรือมีอาการผิดปกติของระบบทางเดินปัสสาวะร่วมด้วย หรือหากตรวจไม่พบสาเหตุที่ชัดเจนซึ่งไม่ได้เกิดจากการติดเชื้อ เช่น การตั้งครรภ์หรือผลข้างเคียงจากยา ศัลยแพทย์ยูโรวิทยาสามารถตรวจประเมินอย่างเป็นระบบเพื่อค้นหาสาเหตุที่แท้จริง และแนะนำแนวทางการดูแลรักษาที่เหมาะสมได้

หากคุณได้รับแจ้งว่ามีภาวะปัสสาวะมีเม็ดเลือดขาวแต่เพาะเชื้อไม่ขึ้น (sterile pyuria) และไม่แน่ใจว่าควรทำอย่างไรต่อไป นพ.สรวีร์ วีระโสภณ (หมอปอม) ให้บริการปรึกษาเฉพาะทางที่โรงพยาบาลกรุงเทพสำนักงานใหญ่ นัดหมายปรึกษาแพทย์.

ข้อจำกัดความรับผิดชอบ: เนื้อหานี้เขียนและตรวจสอบโดย นพ.สรวีร์ วีระโสภณ ศัลยแพทย์ยูโรวิทยา โรงพยาบาลกรุงเทพ สำนักงานใหญ่ เนื้อหานี้จัดทำขึ้นเพื่อวัตถุประสงค์ทางการศึกษาเท่านั้น และไม่ถือเป็นคำแนะนำทางการแพทย์ กรุณาปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพที่มีคุณสมบัติเหมาะสมก่อนเริ่มการรักษาใดๆ เสมอ