การตรวจอสุจิ และการวิเคราะห์ผล semen analysis หรือ sperm test

อัปเดตล่าสุด: 18 พฤษภาคม 2026

• เฟสบุ๊ค
• อินสตาแกรม
• เวิร์ดเพรส
• เทเลแกรม
• WhatsApp
• ลิงค์อิน
• จดหมาย

ภาวะมีบุตรยากในเพศชายเป็นอีกปัญหาที่พบบ่อยในคลินิกแอนโดรโลยีของผม การตรวจอสุจิหรือการวิเคราะห์น้ำเชื้อเป็นกุญแจสำคัญในการไขปัญหานี้เพื่อหาทางออก ภาวะมีบุตรยากในเพศชายคืออะไร? สงสัยว่ามีภาวะมีบุตรยากในเพศชายเมื่อคู่รักวัยเจริญพันธุ์ไม่สามารถตั้งครรภ์ได้หลังจากมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ป้องกันเป็นเวลา 1 ปี มีการแสดงให้เห็นว่า ในคู่รักที่ประสบปัญหาภาวะมีบุตรยากถึง 15% เพศชายเป็นสาเหตุสำคัญในประมาณ 50% ของกรณี.

• ศูนย์โรคทางเดินปัสสาวะ โรงพยาบาลกรุงเทพ ทำนัด Online 02-310-3009 bhquro@bdms.co.th
• โรงพยาบาลสมิติเวชศรีราชา ชลบุรี 088-022-1445

สิ่งที่ท่านชายต้องเตรียมตัวเพื่อให้ได้ตัวอย่างอสุจิที่เหมาะสม

• งดหลั่งอสุจิ 3 - 7 วันก่อนเก็บตัวอย่าง
• ตัวอย่างอสุจิต้องเก็บในภาชนะที่ไม่เป็นพิษต่ออสุจิ ต้องรายงานห้อง Lab เสมอถ้าเก็บตัวอย่างอสุจิไม่ครบ
• ภาชนะเก็บอสุจิต้องเก็บในที่อุณหภูมิระหว่าง 20 - 37 องศาเซลเซียส
• ตัวอย่างอสุจิสามารถเก็บได้ด้วยการสำเร็จความใคร่ด้วยตัวเอง หรือเก็บจากถุงยางอนามัยที่ไม่เป็นพิษต่ออสุจิ ***ห้ามใช้ถุงยางอนามัยที่ทำจาก Latex
• ตัวอย่างอสุจิต้องส่งถึงห้อง Lab ภายใน 1 ชั่วโมงหลังจากเก็บได้

องค์การอนามัยโลก ได้กำหนดค่าปกติของผลตรวจอสุจิด้วย Semen analysis หรือ Sperm test ไว้ดังนี้

1. ปริมาณน้ำอสุจิ > 1.5 มล
   • ปริมาณน้ำอสุจิที่น้อยกว่าปกติมีสาเหตุดังนี้
   • ภาวะหลั่งอสุจิย้อนกลับ Retrograde ejaculation, เกิดการตกหล่นของน้ำอสุจิขณะเก็บตัวอย่าง, ภาวะผิดปกติของท่อฉีดน้ำอสุจิ
2. pH > 7.2
3. ความเข้มข้นของตัวอสุจิ > 15 ล้านตัวต่อ มล
   • ความเข้มข้นของตัวอสุจิ < 10 ล้านตัวต่อ มล มีสาเหตุมาจาก
   • ปัญหาเกี่ยวกับฮอร์โมน - Testosterone, FSH, LH หรือ Prolactin
4. ความเข้มข้นของตัวอสุจิในตัวอย่างทั้งหมด > 39 ล้านตัว
5. พบอสุจิที่มีรูปร่างปกติ > 4%
   • ถ้าน้อยกว่านี้จะสงสัยภาวะผิดปกติของการสร้างอสุจิ (Spermatogenesis)
6. พบอสุจิมีชีวิต > 58%
   • ค่าที่ผิดปกติจะบ่งบอกภาวะผิดปกติที่หลอดเก็บอสุจิ Epididymis
7. พบอสุจิที่เคลื่อนไหวดีมาก > 32%
8. ผลรวมของอสุจิที่เคลื่อนไหวได้ดี > 40%
9. ไม่พบการตกตะกอนของอสุจิ
10. ความหนืดของอสุจิ < 2 cm
11. เซลเม็ดเลือดขาว WBC น้อยกว่า 1 ล้านตัวต่อ มล
    • ค่าที่ผิดปกติบ่งบอกภาวะติดเชื้อในระบบสืบพันธ์

ถ้าผลตรวจอสุจิด้วย Semen analysis หรือ Sperm test ให้ผลที่ปกติ การตรวจครั้งเดียวก็เพียงพอแล้ว ทั้งนี้จะได้ผลตรวจที่แม่นยำขึ้นถ้าตรวจ 2 - 3 ครั้ง แต่ถ้าผลการตรวจอสุจิด้วย Semen analysis หรือ Sperm test ให้ผลที่ผิดปกติ เราจะแก้ปัญหาตามสาเหตุและการตรวจอสุจิซ้ำอีกครั้งที่ 3 เดือน

หวังว่าคุณจะหาคำตอบได้จากผลการตรวจน้ำเชื้อ หรือการวิเคราะห์น้ำเชื้อของผมนะครับ หากมีคำถามเพิ่มเติม โปรดปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านระบบสืบพันธุ์หรือแอนดรอโลจิสต์ที่คุณไว้วางใจ หรือคุณสามารถส่งข้อความมาหาผมได้หากต้องการ.

คุณสามารถเยี่ยมชม Homepage ผมได้ครับ ที่นี่.

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการตรวจอสุจิและการวิเคราะห์น้ำอสุจิ

การวิเคราะห์น้ำอสุจิ (Semen analysis) คืออะไร และวัดอะไรได้บ้าง

การวิเคราะห์น้ำอสุจิ (การตรวจอสุจิ) เป็นการตรวจเบื้องต้นสำหรับภาวะมีบุตรยากในเพศชาย โดยจะวัดค่าต่างๆ หลายค่า ได้แก่ ปริมาณน้ำอสุจิ (ปกติ >1.5 มล.), ค่า pH (>7.2), ความเข้มข้นของอสุจิ (>15 ล้าน/มล.), จำนวนอสุจิทั้งหมด (>39 ล้าน/การหลั่ง), รูปร่างปกติ (>4%รูปทรงปกติ), การมีชีวิต (>58%ตัวสเปิร์มที่มีชีวิต), การเคลื่อนที่แบบก้าวหน้า (>32% ), การเคลื่อนที่ทั้งหมด (>40% ), การมีเม็ดเลือดขาว (<1 ล้าน/มล.), ความหนืด และการเกาะกลุ่ม ค่าแต่ละค่าบ่งชี้ถึงสาเหตุต่างๆ ที่อาจทำให้มีบุตรยาก.

คุณควรเตรียมตัวอย่างน้ำอสุจิอย่างไรเพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่แม่นยำที่สุด

สำหรับการวิเคราะห์น้ำอสุจิที่แม่นยำ งดการหลั่งอสุจิ 3 ถึง 7 วันก่อนการเก็บตัวอย่าง เก็บตัวอย่างโดยการสำเร็จความใคร่ด้วยตนเอง หรือใช้ถุงยางอนามัยชนิดที่ไม่มีสารพิษ ปราศจากยางลาเท็กซ์ เก็บตัวอย่างในภาชนะที่ปลอดภัยสำหรับอสุจิที่อุณหภูมิห้อง (20–37°C) และนำส่งห้องปฏิบัติการภายใน 1 ชั่วโมง หากมีการสูญเสียตัวอย่างไปบางส่วน ควรแจ้งให้ห้องปฏิบัติการทราบ เนื่องจากอาจส่งผลต่อปริมาณผลลัพธ์.

การตรวจน้ำอสุจิ cuántas veces se necesita para confirmar un diagnóstico?

ผลปกติเพียงครั้งเดียวอาจเพียงพอ แต่การตรวจซ้ำ 2-3 ครั้งจะให้ความแม่นยำมากขึ้น หากพบความผิดปกติและได้รับการรักษา การตรวจวิเคราะห์น้ำอสุจิควรทำซ้ำหลังจาก 3 เดือน เพื่อให้รอบการสร้างอสุจิสมบูรณ์ก่อนที่จะประเมินผลอีกครั้ง.

If you are concerned about male fertility or have received an abnormal semen analysis result, Dr. Soarawee Weerasopone offers specialist consultations at Bangkok Hospital Headquarters. นัดหมายปรึกษาแพทย์.

ข้อจำกัดความรับผิดชอบ: เนื้อหานี้เขียนและตรวจสอบโดย นพ.สรวีร์ วีระโสภณ ศัลยแพทย์ยูโรวิทยา โรงพยาบาลกรุงเทพ สำนักงานใหญ่ เนื้อหานี้จัดทำขึ้นเพื่อวัตถุประสงค์ทางการศึกษาเท่านั้น และไม่ถือเป็นคำแนะนำทางการแพทย์ กรุณาปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพที่มีคุณสมบัติเหมาะสมก่อนเริ่มการรักษาใดๆ เสมอ