ကလေးများတွင် ဆီးမကြာခဏသွားခြင်း - ဆီးအိတ်အလွန်အကျွံတုံ့ပြန်ခြင်းအကြောင်း ရှင်းလင်းချက်

နောက်ဆုံးမွမ်းမံသည့်ရက်စွဲ- 2026 ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ 30 ရက်

• တော်သေးတယ်။
• LinkedIn
• မေးလ်

ကျွန်ုပ်၏ ဆီးနှင့်ကျောက်ကပ်ရောဂါ ဆေးခန်းသို့ လူကြီးများအပြင် ကလေးများလည်း လာရောက်ကြပြီး ၎င်းတို့၏ အဖြစ်အများဆုံး ဒုက္ခတစ်ခုမှာ ဆီးအလွန်အကျွံ မကြာခဏသွားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဆီးမကြာခဏသွားခြင်းသည် များသောအားဖြင့် ဆီးပေါက်ချင်စိတ် ပြင်းထန်ခြင်းနှင့် အတူတကွ ဖြစ်လေ့ရှိပြီး ထိုနှစ်ခုပေါင်းကို ကျွန်ုပ်တို့က ဆီးအိမ် အလွန်အကျွံ လှုပ်ရှားမှု ရောဂါလက္ခဏာစု (OAB)ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ အသက် ၅ နှစ်အရွယ် ကလေးများ၏ ၂၃% ခန့်တွင် တွေ့ရပြီး အသက် ၁၃ နှစ်တွင် ၁၂% ခန့်သို့ ကျဆင်းသွားသည်ဟု သတင်းပို့ထားသည်။ ထိုကိန်းဂဏန်းများက အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ မကြာခဏ သက်သာလာတတ်ကြောင်း ပြသသော်လည်း ယင်းအတောအတွင်း အလေးအနက်ထား စောင့်ကြည့်သင့်သည်။ အကြောင်းမှာ ကလေး၏ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယုံကြည်မှုကို ထိခိုက်စေပြီး ၎င်း၏ ဖွံ့ဖြိုးမှုနှင့် ပညာသင်ကြားမှုကိုလည်း အနှောင့်အယှက် ဖြစ်စေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

မိဘများကို အရင်ဆုံး ပြောချင်သည့် အချက်တစ်ခုမှာ မိနစ် ၃၀ တိုင်း အိမ်သာသွားချင်နေသော ကလေးသည် ဆိုးသွမ်းနေခြင်း၊ အာရုံစိုက်ခံချင်နေခြင်း သို့မဟုတ် ပျင်းရိနေခြင်း မဟုတ်ပါ။ သေးပေါက်ချင်စိတ်မှာ အမှန်တကယ် ဖြစ်ပေါ်နေခြင်းဖြစ်ပြီး လူကြီးများကဲ့သို့ မထိန်းနိုင်ပါ။ ဆီးအိမ်ပြဿနာအဖြစ် မမြင်ဘဲ အပြုအမူပြဿနာအဖြစ် သဘောထားခြင်းသည် ထိုကလေးများ ကိုယ့်ကိုယ်ကို အဆိုးဆုံး ခံစားရစေသည့် တစ်ခုတည်းသော အချက်ဖြစ်သည်။

အရင်ဆုံး သိထားရမယ့်အချက် - ဆီးအိမ်အလွန်အကျွံ လှုပ်ရှားမှု (overactive bladder) မဟုတ်တဲ့အခါများ

ဒီဆောင်းပါးရဲ့ အများစုက ဖြစ်ပွားလေ့ရှိပြီး ကုသစီမံနိုင်တဲ့၊ အန္တရာယ်မရှိတဲ့ ပြဿနာအကြောင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ကလေးတစ်ယောက် ဆီးအလွန်မကြာခဏသွားတာဟာ တစ်ခါတစ်ရံမှာ အမြန်ဂရုစိုက်ရမယ့် အခြေအနေတစ်ခုရဲ့ ပထမဆုံးလက္ခဏာ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ လူတိုင်းက ဆီးအိမ်အကျင့်လို့ ယူဆလေ့ရှိတာကြောင့် အဲဒီလက္ခဏာတွေကို လွယ်လွယ်နဲ့ လွတ်သွားတတ်ပါတယ်။ ကျန်အပိုင်းတွေမဖတ်မီ ဒီအပိုင်းတိုလေးကို ကျေးဇူးပြု၍ အရင်ဖတ်ပါ။

အရေးအကြီးဆုံးကတော့ ဆီးချိုရောဂါ အသစ်ဖြစ်ပွားခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ကလေးတွေမှာ ဆီးချိုရောဂါက ဆီးအိမ်ပြဿနာနဲ့ တူညီစွာ ပေါ်လေ့ရှိပါတယ် - တစ်နေကုန် ဆီးအများကြီးသွားတာ၊ ညဘက်ဆီးမသွားတာ ကြာပြီဖြစ်တဲ့ ကလေးမှာ ညဘက်ဆီးယိုလာတာမျိုးလည်း ရှိတတ်ပါတယ်။ အရေးကြီးတဲ့ သဲလွန်စက အဲဒီနဲ့အတူ ဘာတွေပါလာသလဲဆိုတာပါ။ သင့်ကလေးက ပုံမှန်ထက် ရေအများကြီးသောက်ပြီး အမြဲရေငတ်နေတယ်ဆိုရင်၊ အထူးသဖြင့် အောက်ပါတို့လည်း ရှိနေရင် ကိုယ်အလေးချိန်ကျခြင်း၊ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း၊ ပုံမှန်ထက် ဆာလောင်ခြင်း၊ သို့မဟုတ် အမြင်ဝါးခြင်းဒီလက္ခဏာတွေ ပေါင်းစပ်ပါလာရင် ဆီးထိန်းချုပ်မှု စီမံချက်ထက် ဒီနေ့ချက်ချင်း သွေးထဲသကြားဓာတ်စစ်ဆေးမှု လိုအပ်ပါတယ်။ ကာလကြာရှည် ညဘက်ဆီးမယိုခဲ့ဘဲ ပြန်ယိုလာတာဟာ ဆီးချိုရောဂါ ပေါ်ပေါက်တဲ့ အသိအမှတ်ပြုထားသော ပုံစံတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ ရောဂါအသစ်ရှာဖွေတွေ့ရှိထားတဲ့ ကလေးတွေကို လေ့လာထားတဲ့ နိုင်ငံအဆင့်လေ့လာမှုတစ်ခုမှာ အသက် ၅ နှစ်အောက်ကလေးတွေရဲ့ ၅ ပုံ ၁ ပုံခန့်နဲ့ အသက် ၅ နှစ်မှ ၉ နှစ်ကလေးတွေရဲ့ ၃ ပုံ ၁ ပုံနီးပါးမှာ ဒီလက္ခဏာ တွေ့ရပါတယ်။

အောက်ပါလက္ခဏာတွေထဲက တစ်ခုခုရှိရင် အရေးပေါ်ဌာနသို့ ချက်ချင်းသွားပါ - ထိုင်းနိုင်ငံမှာ 1669 ကို ခေါ်ပါ -

• ဗိုက်နာခြင်း၊ concern အန်ခြင်း၊ အသက်ပြင်းပြင်းထန်ထန် သို့မဟုတ် ပုံမှန်ထက် မြန်မြန်ရှူခြင်း၊ ရေဓာတ်ခန်းခြောက်မှု သိသာခြင်း၊ သို့မဟုတ် ကလေးက ငိုက်မျဉ်းနေခြင်း၊ နှိုးရခက်ခြင်း — အထက်ပါ ရေငတ်ခြင်းနှင့် ကျင်ငယ်ခဏခဏသွားခြင်း ပုံစံနှင့်အတူ ဤအချက်သည် ဆီးချိုရောဂါ အရေးပေါ်အခြေအနေဖြစ်ပြီး ဆီးချိုရောဂါ ရှာဖွေတွေ့ရှိချိန်တွင် ကလေးများ၏ သုံးပုံတစ်ပုံခန့်သည် ထိုအခြေအနေထဲသို့ ရောက်ရှိနေပြီးဖြစ်သည်။
• ဖျားနာခြင်းနှင့်အတူ ကျောပိုင်း သို့မဟုတ် နံဘေးနာခြင်း၊ သို့မဟုတ် ကလေးတစ်ဦးသည် ကျင်ငယ်သွားချိန် နာကျင်ပူလောင်ခြင်းနှင့်အတူ ယေဘုယျအားဖြင့် မကျန်းမာဘဲရှိခြင်း — ၎င်းသည် ဆီးအိတ်အလွန်အကျွံအလုပ်လုပ်ခြင်း (overactive bladder) ထက် ရောဂါပိုးဝင်ခြင်းကို ညွှန်ပြနေသည်။
• ဆီးထဲတွင် သွေးပါခြင်း။
• ဆီးကို လုံးဝ မသွားနိုင်ခြင်း၊ သို့မဟုတ် ဝမ်းဗိုက်အောက်ပိုင်း ရောင်ကိုင်းပြီး မသက်မသာဖြစ်ကာ အားစိုက်ဆီးသွားရခြင်း။

ထို့အပြင် အကယ်၍ ကျင်ငယ်ခဏခဏသွားခြင်းသည် ကာလကြာမြင့်စွာ လုံးဝမစွတ်ဘဲနေခဲ့သော ကလေးတစ်ဦးတွင် ရုတ်တရက် စတင်ခဲ့လျှင်သို့မဟုတ် ကလေး၏ လမ်းလျှောက်ပုံတွင် အားနည်းခြင်း၊ ထုံကျင်ခြင်း သို့မဟုတ် ပြောင်းလဲမှုတစ်ခုခုရှိလျှင်၊ ကျောအောက်ပိုင်းတွင် ချိုင့်ဝှမ်း၊ ဆံပင်အစုအဝေး သို့မဟုတ် မွေးရာပါအမှတ်အသား ရှိလျှင် စောင့်ဆိုင်းမနေဘဲ ပုံမှန်ရက်ချိန်းယူပါ။ နောက်ဆုံးဖော်ပြခဲ့သော လက္ခဏာများသည် အသုံးများသည်မဟုတ်သော်လည်း ဆီးအိတ်ကို မဟုတ်ဘဲ ၎င်းကိုထိန်းချုပ်ပေးသော အာရုံကြောများဘက်သို့ ညွှန်ပြနေသည်။ ထို့ကြောင့် ကျောရိုးအောက်ပိုင်း၊ ခြေထောက်များနှင့် ကလေး၏ လမ်းလျှောက်ပုံကို စစ်ဆေးခြင်းသည် နောက်မှထည့်စဉ်းစားရသော အရာမဟုတ်ဘဲ စံသတ်မှတ်ထားသော စစ်ဆေးမှု၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။

ဘယ်လောက်ဆိုရင် မကြာခဏလွန်လွန်းသည်ဟု ဆိုနိုင်သလဲ

• နေ့ဘက် — တစ်နေ့လျှင် ၈ ကြိမ်ထက်ပို၍ ဆီးအနည်းငယ်စီ သွားခြင်း
• ညဘက် — ဆီးသွားရန် တစ်ကြိမ် သို့မဟုတ် တစ်ကြိမ်ထက်ပို၍ နိုးထခြင်း

ဤနေရာတွင် ရောဂါရှာဖွေရေးအတွက် အဓိကကျသော စကားလုံးမှာ ချက်ချင်းသွားချင်စိတ် (urgency)ဖြစ်သည်။ ဆီးအိတ်အလွန်အကျွံအလုပ်လုပ်ခြင်း (overactive bladder) ဆိုသည်မှာ ကျင်ငယ်ခဏခဏသွားခြင်း နှင့် ကလေးက ရွှေ့ဆိုင်း၍မရသော ရုတ်တရက်သွားချင်စိတ် တို့ပါဝင်ခြင်းဖြစ်သည်။ ချက်ချင်းသွားချင်စိတ်မရှိဘဲ၊ မစွတ်ဘဲ၊ ပမာဏအနည်းငယ်ဖြင့် အလွန်ခဏခဏသွားပြီး ညအချိန်တွင် ကောင်းကောင်းအိပ်နိုင်သော ကလေးတွင် ပိုမိုစိတ်သက်သာစရာကောင်းသော အခြားအခြေအနေတစ်ခု ဖြစ်နိုင်သည်။ ၎င်းသည် စိတ်ဖိစီးမှု သို့မဟုတ် ရောဂါအနည်းငယ်ဖြစ်ပြီးနောက် မကြာခဏ ဖြစ်တတ်ပြီး ကိုယ်တိုင်ပျောက်ကင်းသွားတတ်သော အန္တရာယ်မရှိသည့် ပုံစံဖြစ်သည်။ စစ်ဆေးထားသင့်ဆဲဖြစ်သော်လည်း ၎င်းသည် အတူတူသောပြဿနာမဟုတ်သဖြင့် တူညီသောကုသမှု မလိုအပ်ပါ။

စစ်ဆေးမှုကိုယ်တိုင်မှာ နည်းပညာမြင့်မားခြင်း မရှိဘဲ လွယ်ကူရိုးရှင်းသည်။ အများအားဖြင့် ကျန်းမာရေးသမိုင်းမေးမြန်းခြင်း၊ နှစ်ရက်မှ သုံးရက်အထိ ကျင်ငယ်သွားမှု မှတ်တမ်း၊ အူလမ်းကြောင်းအလုပ်လုပ်ပုံ စစ်ဆေးခြင်း၊ ကိုယ်ခန္ဓာစစ်ဆေးခြင်းနှင့် ဆီးစစ်ဆေးခြင်းတို့ ဖြစ်သည် (Linde et al., 2025)။ စကင်ဖတ်စစ်ဆေးမှုများကို နောက်မှသာ၊ ကုသမှုကို တုံ့ပြန်မှုမရှိသော ကလေးများ သို့မဟုတ် အထက်ပါ သတိပေးလက္ခဏာတစ်ခုခုရှိသော ကလေးများအတွက်သာ ပြုလုပ်သည်။ ရက်ချိန်းမတိုင်မီ ရက်အနည်းငယ်ကြာ ထိုမှတ်တမ်းကို မှတ်ထားခြင်းသည် မိဘတစ်ဦးအနေဖြင့် ပြုလုပ်နိုင်သော အကျိုးအရှိဆုံးအရာ ဖြစ်သည်။

ဘယ်လိုကုသသလဲ

ရောဂါအကြောင်းအပြည့်အစုံမေးမြန်းခြင်း၊ ကိုယ်ခန္ဓာစစ်ဆေးခြင်းနှင့် ဓာတ်ခွဲစမ်းသပ်မှုများမှတစ်ဆင့် ရောဂါရှာဖွေတွေ့ရှိပြီးနောက် ကုသမှုကို အဆင့်နှစ်ဆင့်ခွဲထားပြီး ပထမအဆင့်က အလုပ်အများစုကို ဆောင်ရွက်ပေးသည်။

1. ရိုးရိုးကုသနည်းများ — ကလေးနှင့် မိသားစုကို ရောဂါအကြောင်း ရှင်းပြခြင်း၊ ၂–၃ နာရီတစ်ကြိမ် အချိန်ဇယားဖြင့် ဆီးသွားခြင်း၊ ဆီးသွားသည့်နည်းလမ်း မှန်ကန်စေခြင်း၊ အိပ်ရာမဝင်မီ အရည်သောက်သုံးမှု လျှော့ခြင်း၊ ကဖိန်း၊ ချောကလက်၊ ရှောက်သီးမျိုးနွယ်စုနှင့် ဓာတ်ငွေ့ပါသော အချိုရည်များ ရှောင်ခြင်းနှင့် ဝမ်းချုပ်ခြင်းကို ကုသခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ ဝမ်းချုပ်ခြင်းကို အထူးဂရုပြုသင့်သည်- ဝမ်းပြည့်နေသော စအိုဆုံကလိုင်းသည် ဆီးအိမ်ကို ဖိထားပြီး ၎င်းကို ရှင်းလင်းပေးရုံဖြင့် အံ့ဩစရာကောင်းလောက်အောင် လူနာအမြောက်အမြား သက်သာလာတတ်သည်။
2. အစာမှတစ်ဆင့် သောက်သုံးသည့် ဆေး — oxybutynin သည် ကလေးများ၏ OAB အတွက် US FDA ခွင့်ပြုထားသော တစ်ခုတည်းသောဆေးဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများသည် မိသားစုအား ရှင်းပြရလွယ်ကူသော ပုံစံရှိသည်- ပါးစပ်ခြောက်ခြင်း၊ မျက်လုံးခြောက်ခြင်း၊ အရေပြားခြောက်ခြင်းနှင့် ဝမ်းချုပ်ခြင်း။ နောက်ဆုံးအချက်က အရေးကြီးသည်၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ဝမ်းချုပ်ခြင်းကိုယ်တိုင်က လှုံ့ဆော်မှုတစ်ခု ဖြစ်သောကြောင့် ကလေး ဆေးသောက်နေစဉ် အနီးကပ်စောင့်ကြည့်ရန် လိုအပ်သည်။

ထိုဆေးနှင့်ပတ်သက်၍ မိဘများကို ရှားရှားပါးပါး ပြောပြလေ့မရှိသော အချက်နှစ်ချက်

၎င်းသည် ချွေးထွက်မှုကို လျော့ကျစေပြီး ဤမျှ ပူအိုက်သော နိုင်ငံတွင် ထိုအချက်သည် အရေးကြီးပါသည်။ ချွေးကောင်းကောင်း မထွက်နိုင်သော ကလေးသည် ခန္ဓာကိုယ်ကို ကောင်းကောင်း အေးအောင် မလုပ်နိုင်ပါ။ ၎င်းသည် သီအိုရီအရ စိုးရိမ်ချက်သက်သက် မဟုတ်ပါ — ဆေး၏ ကိုယ်ပိုင်အညွှန်းတွင်ပင် တရားဝင် သတိပေးထားပြီး ပူအိုက်သော ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ဆေးသောက်ပါက ချွေးထွက်မှု လျော့ကျခြင်းကြောင့် ဖျားခြင်းနှင့် အပူလျှပ်ခြင်း (heat stroke) ဖြစ်နိုင်ကြောင်း ဖော်ပြထားပါသည်။ ကလေးများသည် ခန္ဓာကိုယ်အပူချိန်ကို လူကြီးများလောက် ထိရောက်စွာ မထိန်းနိုင်ဘဲ ပြေးလွှားဆော့ကစားမှုလည်း များသောကြောင့် ဤအချက်တွင် လူကြီးများထက် ပိုမိုထိခိုက်လွယ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် သင့်ကလေးကို ရေဓာတ်လုံလောက်စွာ ပေးပါ၊ ပူအိုက်သောနေရာတွင် ပြင်းထန်သော လှုပ်ရှားမှုများနှင့် နေ့လည်ပိုင်း အပြင်တွင် အချိန်ကြာကြာ နေခြင်းကို ဆင်ခြင်ဆုံးဖြတ်ပါ၊ ဖျားနာစဉ်အတွင်းတွင်လည်း အထူးဂရုစိုက်ပါ။ ကလေးမှာ မျက်နှာနီမြန်းလာခြင်း၊ ပုံမှန်မဟုတ်ဘဲ ပူလာခြင်း၊ ရှုပ်ထွေးမူးနောက်လာခြင်း သို့မဟုတ် ချွေးထွက်သင့်သည့်အချိန်တွင် ချွေးမထွက်တော့ခြင်း ဖြစ်ပါက ဆေးကို ရပ်ပြီး ထိုနေ့မှာပင် ဆရာဝန်၏ အကြံဉာဏ်ကို ရယူပါ။

၎င်းသည် စိတ်အခြေအနေနှင့် သတိအာရုံကို တစ်ခါတစ်ရံ ထိခိုက်စေနိုင်ပါသည်။ Oxybutynin သည် ဦးနှောက်သို့ ရောက်ရှိပြီး စိတ်လှုပ်ရှားမှု၊ ရှုပ်ထွေးမှု၊ အိပ်ငိုက်မှုနှင့် — ရှားပါးစွာ — ထင်ယောင်ထင်မြင်မှုတို့သည် ဖော်ပြထားသော ဆေးဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ ဖြစ်ပြီး ပထမ အနည်းငယ်သော လများတွင် သို့မဟုတ် ဆေးပမာဏ တိုးပြီးနောက်တွင် ပေါ်လာနိုင်ခြေ အများဆုံး ဖြစ်ပါသည်။ စိတ်သက်သာစရာအချက်မှာ — မိဘများ စိုးရိမ်တတ်သဖြင့် ဖော်ပြသင့်ပါသည် — ဤဆေးကို သောက်သုံးနေသော ကလေးများ၏ အာရုံစူးစိုက်မှုနှင့် မှတ်ဉာဏ်ကို အထူးလေ့လာထားသော လေ့လာမှုများတွင် ဆေးကြောင့် ထိခိုက်မှု မတွေ့ရှိခဲ့ပါ (Stein et al., 2020)။ ထို့ကြောင့် ၎င်းသည် စောင့်ကြည့်ပြီး ဆရာဝန်ထံ အသိပေးရမည့် အချက်သာ ဖြစ်ပြီး ဖြစ်လာမည်ဟု မျှော်လင့်ထားရမည့်အရာ မဟုတ်ပါ။ တကယ်ဖြစ်လာပါက ဆေးပမာဏကို လျှော့နိုင်သည် သို့မဟုတ် အခြားဆေးတစ်မျိုးကို သုံးနိုင်ပါသည် — oxybutynin သည် ကလေးနှင့် မကိုက်ညီသည့်အခါ သုံးနိုင်သော အခြားရွေးချယ်စရာ ဆေးများ အများအပြား ရှိပါသည်။ မျက်စိမှုန်ခြင်းနှင့် မျက်နှာနီမြန်းခြင်းတို့လည်း ဖြစ်လေ့ရှိပြီး ဆေးပမာဏနှင့် ဆက်စပ်နေပါသည်။

တုံ့ပြန်မှုမရှိသော ပြင်းထန်သည့် အခြေအနေများအတွက် အခြားရွေးချယ်စရာများလည်း ရှိသည် — တရားဝင်ညွှန်ကြားချက်ပြင်ပ (off-label) သောက်ဆေးအမျိုးမျိုးနှင့် ဆီးအိမ်အတွင်းသို့ botulinum toxin ထိုးသွင်းခြင်း။ Bangkok Hospital Headquarters (BHQ) တွင် ဆီးအိမ်သို့ botulinum toxin ထိုးသွင်းခြင်းကို မဆောင်ရွက်ပါ၊ ကလေးတစ်ဦးအတွက် လိုအပ်ပါက ထိုကုသမှုပေးနိုင်သော ကလေးအထူးကုဌာနသို့ လွှဲပြောင်းပေးနိုင်ပါသည်။

သို့သော် ကုသမှု၏ အရေးအကြီးဆုံးအပိုင်းသည် ဆေးညွှန်းမဟုတ်ပါ။ ကလေးနှင့် မိသားစုကို အတူတကွ အကြံပေးခြင်းနှင့် လက်တွေ့ကျသော ပန်းတိုင်ကို သဘောတူညီခြင်းဖြစ်သည် — နောက်တစ်ပတ်တွင် ပြီးပြည့်စုံသော ဆီးအိမ်ဖြစ်လာရန်မဟုတ်ဘဲ မတော်တဆ ဆီးယိုစိမ့်မှု လျော့နည်းလာပြီး ကလေးက ကျောင်းအတွက် စိတ်ပူပန်မှုမရှိခြင်းဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင် တိုးတက်မှုကို လများဖြင့် တိုင်းတာသည်။

ကျွန်ုပ်တွေ့ဆုံသမျှ မိသားစုတိုင်းကို တောင်းဆိုလေ့ရှိသော တောင်းဆိုချက်တစ်ခုရှိပါသည်- ကျေးဇူးပြု၍ မတော်တဆ ဖြစ်ပျက်မှုများအတွက် အပြစ်မပေးပါနှင့်။ ဤပြဿနာရှိသော ကလေးများသည် ရှက်ရွံ့နေပြီးသား ဖြစ်ကြပြီး စိုနေသော အတွင်းခံဘောင်းဘီကို ဝှက်ထားတတ်ကြသည်။ ရှက်စေခြင်းသည် ဆီးအောင့်ထားမှုကို ပိုကောင်းစေမည့်အစား ပိုဆိုးစေသည်မှာ ယုံကြည်စိတ်ချရပါသည်။ ဆီးမစိုသော ရက်များကို ချီးမွမ်းမည့်အစား ဆီးအချိန်ဇယားအတိုင်း အိမ်သာသွားခြင်း၊ နေ့အတွင်း ရေသောက်ခြင်းကဲ့သို့သော လုပ်ဆောင်ချက်ကို ချီးမွမ်းပါ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ထိုလုပ်ဆောင်ချက်သည် ကလေးများ တကယ် ထိန်းချုပ်နိုင်သော အပိုင်းဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။

မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ

မေးခွန်း 1: ကလေးများတွင် ဆီးမကြာခဏသွားခြင်းကို မည်သည့်အခါ ပုံမှန်မဟုတ်ဟု ယူဆသနည်း။

ကလေးတစ်ဦးသည် နေ့အချိန်တွင် ဆီးပမာဏအနည်းငယ်စီဖြင့် 8 ကြိမ်ထက်ပို၍ ဆီးသွားပါက သို့မဟုတ် ညအချိန်တွင် ဆီးသွားခြင်း (nocturia) တစ်ကြိမ် သို့မဟုတ် ထိုထက်ပို၍ ဖြစ်ပါက ကလေးများ၏ ဆီးမကြာခဏသွားခြင်းကို ပုံမှန်မဟုတ်ဟု သတ်မှတ်သည်။ ဆီးမကြာခဏသွားခြင်းနှင့်အတူ ဆီးသွားလိုသော ပြင်းထန်သည့်စိတ်တွန်းအားကို ရုတ်တရက်ခံစားရပါက ၎င်းကို ဆီးအိတ်အလွန်အကျွံတုံ့ပြန်မှုရောဂါလက္ခဏာစု (OAB) ဟု ခွဲခြားသတ်မှတ်ပြီး အသက် 5 နှစ်အရွယ် ကလေးများ၏ ၂၃ ရာခိုင်နှုန်းခန့်တွင် တွေ့ရသည်။

မေးခွန်း 2: ကျွန်ုပ်ကလေး ဆီးခဏခဏသွားခြင်းသည် ဆီးချိုရောဂါ ဖြစ်နိုင်ပါသလား။

ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့်ပဲ စစ်ဆေးမကြည့်ဘဲ ဆီးအိမ်ကြောင့်လို့ ကြိုမယူဆသင့်တာပါ။ ကလေးများမှာ ဖြစ်တတ်တဲ့ အမျိုးအစား 1 ဆီးချိုရောဂါရဲ့ ပုံမှန်လက္ခဏာတွေကတော့ ဆီးအများအပြား သွားခြင်း၊ ရေအလွန်ငတ်ခြင်းနဲ့ ကိုယ်အလေးချိန်ကျခြင်းတို့ ဖြစ်ပြီး ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း၊ ဆာလောင်မှု တိုးလာခြင်း သို့မဟုတ် အမြင်ဝါးခြင်းတို့လည်း အတူတွဲဖြစ်တတ်ပါတယ်။ အိပ်ရာထဲ ဆီးမသွားဘဲ ကြာကြာနေပြီးမှ ပြန်လည် ဆီးထွက်လာခြင်းကိုလည်း စတင်ပြသတဲ့ လက္ခဏာတစ်ခုအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုထားပါတယ်။ အသစ်ရောဂါရှာတွေ့ခဲ့တဲ့ ကလေးတွေကို လေ့လာတဲ့ နိုင်ငံအဆင့် လေ့လာမှုတစ်ခုမှာ အသက် 5 နှစ်အောက် ကလေးတွေရဲ့ ၅ပုံ၁ပုံခန့်နဲ့ အသက် 5 နှစ်မှ 9 နှစ်အကြား ကလေးတွေရဲ့ ၃ပုံ၁ပုံနီးပါးမှာ ဒီလက္ခဏာ ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီလက္ခဏာတွေ ပေါင်းစပ်ဖြစ်နေရင် ဆီးထိန်းချုပ်မှု အစီအစဉ်ထက် ယနေ့ချင်းပဲ သွေးသကြားဓာတ် စစ်ဆေးဖို့ လိုပါတယ်။ ဗိုက်နာခြင်း၊ အော့အန်ခြင်း၊ အသက်ရှူနက်ခြင်း သို့မဟုတ် မြန်ခြင်း၊ ရေဓာတ်ခန်းခြောက်ခြင်း၊ ငိုက်ခြင်းတို့ ရှိလာရင် အရေးပေါ်ဌာနကို ချက်ချင်း သွားပါ။ ကလေးတွေရဲ့ ၃ပုံ၁ပုံခန့်ဟာ ရောဂါရှာတွေ့ချိန်မှာ ဆီးချိုကြောင့် ကီတိုအက်ဆီဒိုးဆစ် (diabetic ketoacidosis) ဖြစ်နေပြီးသား ဖြစ်ပါတယ်။

မေးခွန်း 3: ကလေးများတွင် ဆီးအိမ်အလွန်လှုပ်ရှားမှု (OAB) ကို ဘာတွေက ဖြစ်စေသလဲ။

ကလေးများတွင် OAB ဖြစ်စေသည့် အကြောင်းရင်းများတွင် ဆီးအိတ် မရင့်ကျက်သေးခြင်း၊ ကဖိန်း၊ ချော်ကလက်၊ လိမ္မော်ဆိုင်ရာအသီးများနှင့် ဓာတ်ငွေ့ပါသောအချိုရည်များကဲ့သို့ အစားအသောက်ဆိုင်ရာ လှုံ့ဆော်မှုများ၊ ဆီးအိတ်ကို ဖိအားပေးစေသော ဝမ်းချုပ်ခြင်း၊ ဆီးလမ်းကြောင်းရောင်ရမ်းပိုးဝင်ခြင်းများ နှင့် အပြုအမူ သို့မဟုတ် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြောင်းရင်းများ ပါဝင်သည်။ များစွာသောအခြေအနေများတွင် တစ်ခုတည်းသော သိသာထင်ရှားသည့် အကြောင်းရင်းကို မတွေ့ရဘဲ အသက်ကြီးလာခြင်းနှင့် သင့်လျော်သော စီမံကုသမှုတို့ဖြင့် အခြေအနေ ပိုမိုကောင်းမွန်လာတတ်သည်။

မေးခွန်း 4: ကလေးများတွင် ဆီးမကြာခဏသွားခြင်းကို ဘယ်လို ကုသသလဲ။

ကုသမှုကို ပြုမူပြင်ဆင်မှုအပေါ် အခြေခံသည့် နည်းလမ်းများဖြင့် စတင်ပါသည်။ ၎င်းတို့တွင် ၂ နာရီမှ ၃ နာရီတစ်ကြိမ် အချိန်ဇယားချ၍ ဆီးသွားခြင်း၊ ဆီးအိတ်ကို နာကျင်စေသည့်အရာများ (ကဖိန်း၊ လိမ္မော်ဆိုင်ရာအသီးများ၊ ဓာတ်ငွေ့ပါသောအချိုရည်များ) ကို ရှောင်ရှားခြင်း၊ အိပ်ရာမဝင်မီ အရည်သောက်သုံးမှုကို လျှော့ချခြင်း၊ ဆီးသွားသည့်နည်းလမ်း မှန်ကန်စွာ သင်ကြားပေးခြင်းနှင့် ဝမ်းချုပ်ခြင်းကို စီမံခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ ထိုနည်းလမ်းများ မလုံလောက်ပါက ကလေးများ၏ OAB အတွက် US FDA ခွင့်ပြုထားသော တစ်ခုတည်းသော ပါးစပ်မှသောက်ဆေးမှာ အောက်စီဘူတီနင် (Oxybutynin) ဖြစ်သော်လည်း ပါးစပ်ခြောက်ခြင်း၊ မျက်လုံးခြောက်ခြင်းနှင့် ဝမ်းချုပ်ခြင်းတို့ကို ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးအဖြစ် ဖြစ်စေနိုင်သည်။

မေးခွန်း 5: oxybutynin နဲ့ ပတ်သက်ပြီး ရာသီဥတုပူတဲ့အခါ သိထားသင့်တာ ရှိပါသလား။

ရှိပါတယ်၊ ပူပြင်းတဲ့ရာသီဥတုမှာ အလွန်အရေးကြီးပါတယ်။ Oxybutynin က ချွေးထွက်မှုကို လျော့စေပါတယ်။ ဆေးရဲ့ တရားဝင်တံဆိပ်မှာလည်း ပူပြင်းတဲ့ပတ်ဝန်းကျင်မှာ သောက်ရင် ချွေးထွက်မှုလျော့သွားတာကြောင့် ဖျားနာခြင်းနဲ့ အပူလျှပ်ခြင်း (heat stroke) ဖြစ်နိုင်ကြောင်း တရားဝင်သတိပေးချက် ပါရှိပါတယ်။ ကလေးတွေဟာ ကိုယ်အပူချိန်ကို လူကြီးတွေလောက် ထိရောက်စွာ ထိန်းညှိနိုင်ခြင်း မရှိဘဲ ကာယလှုပ်ရှားမှုလည်း ပိုများတာကြောင့် လူကြီးများထက် ပိုအန္တရာယ်ရှိပါတယ်။ သင့်ကလေးကို ရေဓာတ်ပြည့်ဝအောင် တိုက်ပါ၊ ပူတဲ့အချိန်မှာ ပြင်းထန်တဲ့ လှုပ်ရှားမှုနဲ့ အပြင်မှာ အချိန်ကြာကြာနေတာကို ဆင်ခြင်ပါ၊ ဖျားနာနေချိန်တွေမှာလည်း အထူးဂရုစိုက်ပါ။ ကလေးမှာ မျက်နှာနီရဲလာခြင်း၊ ပုံမှန်ထက် အလွန်ပူလာခြင်း၊ ရှုပ်ထွေးမူးနောက်ခြင်း သို့မဟုတ် ချွေးထွက်သင့်တဲ့အချိန်မှာ ချွေးမထွက်တော့ခြင်း ဖြစ်လာရင် ဆေးကို ရပ်ပြီး ယနေ့ချင်းပဲ ဆရာဝန်ထံ အကြံဉာဏ်တောင်းပါ။

မေးခွန်း 6: oxybutynin က ကျွန်ုပ်ရဲ့ ကလေးရဲ့ အာရုံစူးစိုက်မှု သို့မဟုတ် အပြုအမူကို သက်ရောက်နိုင်ပါသလား။

သတိထားစောင့်ကြည့်သင့်သော်လည်း ကလေးများနှင့်ပတ်သက်သော သက်သေအထောက်အထားများက စိတ်ချရစေပါသည်။ Oxybutynin သည် ဦးနှောက်သို့ရောက်ရှိပြီး စိတ်လှုပ်ရှားမှု၊ ရှုပ်ထွေးမှု၊ အိပ်ငိုက်မှုနှင့် ရှားရှားပါးပါး ကြောက်မက်ဘွယ်ရူပါရုံမြင်ခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြထားပြီး ပထမ အနည်းငယ်သော လများအတွင်း သို့မဟုတ် ဆေးပမာဏ တိုးလိုက်ပြီးနောက်တွင် ဖြစ်နိုင်ချေ အများဆုံးဖြစ်ပါသည်။ သို့သော် ဤဆေးကို သောက်သုံးနေသော ကလေးများ၏ အာရုံစူးစိုက်မှုနှင့် မှတ်ဉာဏ်ကို အထူးလေ့လာထားသော လေ့လာမှုများတွင် ထိခိုက်မှု မတွေ့ရှိခဲ့ပါ။ ပုံစံပြောင်းလဲမှု၊ ပုံမှန်မဟုတ်သော အာရုံမစူးစိုက်နိုင်မှု၊ အိပ်ငိုက်မှု သို့မဟုတ် စိတ်လှုပ်ရှားမှု တစ်ခုခုရှိပါက ဆက်စပ်မှုမရှိဟု ယူဆမနေဘဲ အကြောင်းကြားပါ — ဆေးပမာဏကို လျှော့ပေးနိုင်သည် သို့မဟုတ် အခြားဆေးတစ်မျိုး သုံးနိုင်ပြီး oxybutynin နှင့် မကိုက်ညီသော ကလေးများအတွက် အခြားရွေးချယ်စရာများလည်း အများအပြားရှိပါသည်။ မျက်စိမှုန်ဝါးခြင်းနှင့် မျက်နှာနီရဲလာခြင်းတို့လည်း အသုံးများပြီး ဆေးပမာဏနှင့် ဆက်စပ်နေပါသည်။

မေးခွန်း ၇: ကျွန်ုပ်၏ကလေးသည် ဆီးမကြာခဏသွားသည့်ပြဿနာကို ကြီးလာလျှင် ကျော်လွန်သွားပါမည်လား။

ကလေးများစွာသည် အသက်ကြီးလာသည်နှင့်အမျှ ပိုမိုကောင်းမွန်လာကြသည်။ ဆီးအိတ်၏ ဆီးသိမ်းဆည်းနိုင်စွမ်းနှင့် ထိန်းချုပ်နိုင်စွမ်း ရင့်ကျက်လာသည်နှင့်အမျှ OAB ဖြစ်ပွားမှုမှာ အသက် 5 နှစ်တွင် ၂၃ ရာခိုင်နှုန်းခန့်မှ အသက် 13 နှစ်တွင် ၁၂ ရာခိုင်နှုန်းခန့်အထိ ကျဆင်းသွားသည်။ သို့သော် ကုသမှုမခံယူဘဲ OAB ရှိနေပါက ကလေး၏ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယုံကြည်မှုနှင့် ဖွံ့ဖြိုးမှုကို ဆိုးကျိုးသက်ရောက်စေနိုင်သောကြောင့် သူ့အလိုလို ပျောက်ကင်းလာမည်ကို ရိုးရိုးစောင့်ဆိုင်းနေခြင်းထက် အစောပိုင်းတွင် သင့်လျော်စွာ စီမံကုသမှု ပြုလုပ်ရန် အရေးကြီးသည်။

မေးခွန်း ၈: ကျွန်ုပ်၏ကလေး ဆီးမကြာခဏသွားခြင်းအတွက် ဆီးလမ်းကြောင်းအထူးကုဆရာဝန်နှင့် ဘယ်အချိန်ပြသသင့်ပါသလဲ။

သင့်ကလေး၏ ဆီးမကြာခဏသွားခြင်းက နေ့စဉ်လုပ်ငန်းများ၊ အိပ်စက်မှု သို့မဟုတ် ကျောင်းစာရလဒ်ကို ထိခိုက်နေပါက၊ အိမ်သာသုံးရန် သင်ကြားပြီးသားဖြစ်သော်လည်း နေ့အချိန်တွင် ဘောင်းဘီထဲ ဆီးထွက်နေပါက၊ သို့မဟုတ် အပတ်အနည်းငယ်ကြာ တသမတ်တည်း ကြိုးစားဆောင်ရွက်ပြီးနောက်တွင်လည်း လက်တွေ့ကျသော နည်းလမ်းများက လက္ခဏာများကို မတိုးတက်စေပါက ဆီးလမ်းကြောင်းအထူးကုဆရာဝန်နှင့် ပြသသင့်ပါသည်။ ပုံမှန်ရက်ချိန်းအထိ မစောင့်သင့်သော အခြေအနေအချို့ရှိပါသည်- ဆီးမကြာခဏသွားခြင်းနှင့်အတူ အမြဲရေငတ်ခြင်း၊ ကိုယ်အလေးချိန်ကျခြင်း၊ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း သို့မဟုတ် ကြာမြင့်စွာ အိပ်ရာမစိုခဲ့ပြီးနောက် အိပ်ရာထဲ ဆီးပြန်ထွက်လာခြင်းတို့ရှိပါက ထိုနေ့တွင်ချင်း အကဲဖြတ်စစ်ဆေးရန် လိုအပ်ပါသည်။ ဖျားနာခြင်းနှင့်အတူ ကျောပိုင်း သို့မဟုတ် နံစောင်းနာကျင်ခြင်း၊ ဆီးသွားစဉ် နာကျင်ခြင်း သို့မဟုတ် ပူလောင်ခြင်း၊ ဆီးထဲ သွေးပါခြင်း သို့မဟုတ် ဆီးမသွားနိုင်ခြင်းတို့လည်း ထိုနည်းတူ ဖြစ်ပါသည်။ ရေငတ်ခြင်းနှင့် ဆီးမကြာခဏသွားခြင်းပုံစံနှင့်အတူ ဗိုက်နာခြင်း၊ osအန်ခြင်း၊ အသက်ရှူနက်ခြင်း သို့မဟုတ် မြန်ခြင်း၊ ဒါမှမဟုတ် အိပ်ငိုက်ခြင်းတို့ရှိပါက အရေးပေါ်အခြေအနေဖြစ်ပါသည်။

မေးခွန်း ၉: Dr. Soarawee သည် ကလေးငယ်များကို ကုသပေးပါသလား။

ကလေးများကို အသက် 3 နှစ်မှ အထက်တွင် လက်ခံစစ်ဆေးပေးပါသည်။ ကလေးဆီးလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ အထူးကျွမ်းကျင်ပညာရှင် (paediatric urology subspecialist) အဖြစ်မဟုတ်ဘဲ ယေဘုယျ ဆီးနှင့်ကျန်းမာရေးအထူးကုဆရာဝန်အဖြစ် ကုသပေးခြင်းဖြစ်ပါသည်။ အသက် 3 နှစ်အောက် မွေးကင်းစကလေးများနှင့် ကလေးငယ်များကို ဤနေရာတွင် စစ်ဆေးမပေးဘဲ ကလေးဆီးလမ်းကြောင်းအထူးကုဆရာဝန်ထံ လွှဲပြောင်းပို့ဆောင်ပေးပါသည်။ ကလေးတစ်ဦးအတွက် Bangkok Hospital Headquarters (BHQ) တွင် မပေးနိုင်သော ကုသမှု၊ ဥပမာ ဆီးအိတ်ထဲသို့ botulinum toxin ထိုးဆေးထိုးခြင်းမျိုး လိုအပ်ပါက ကလေးအထူးကုဆေးကုသရေးစင်တာသို့ လွှဲပြောင်းပို့ဆောင်ပေးရန် စီစဉ်ပေးနိုင်ပါသည်။

မေးခွန်း ၁၀: ဗီဒီယိုအကြံပေးမှုဖြင့် အရင်ဆွေးနွေးလို့ ရမလား။

ရပါတယ်၊ ဒီပြဿနာအတွက် သင့်တော်ပါတယ်။ ပထမအကြိမ် ပြသမှုအများစုက ရောဂါရာဇဝင်နဲ့ရှင်းလင်းချက်တွေ ဖြစ်လို့ပါ။ Bangkok Hospital Headquarters တွင် Telemedicine ဝန်ဆောင်မှု ရှိပြီး ဆီးက်ရောဂါဌာန၏ bhquro@bdms.co.th သို့ အီးမေးလ်ဖြင့် ကြိုတင်စီစဉ်နိုင်ပါတယ်။ ချိန်းဆိုမှုမတိုင်မီ နှစ်ရက်မှ သုံးရက်အထိ ဆီးသွားမှုမှတ်တမ်း (ဆီးအကြိမ်ရေ၊ ပမာဏအကြမ်းဖျင်း၊ ဆီးယိုစိမ့်မှုရှိမရှိ၊ ဝမ်းသွားမှု အခြေအနေ) ကို မှတ်ထားခြင်းဖြင့် ထိုချိန်းဆိုမှုကို ပိုအသုံးဝင်စေပါတယ်။ ကိုယ်ခန္ဓာစစ်ဆေးမှုနှင့် ဆီးစစ်ဆေးမှုတို့အတွက်မူ ဆေးရုံသို့ ကိုယ်တိုင်လာရောက်ရပါမည်။ Samitivej Sriracha တွင် ကိုယ်တိုင်လာရောက်ပြသမှုသာ ရှိပြီး ဆီးက်ရောဂါဌာန ဖုန်းလိုင်း 088-022-1445 မှတစ်ဆင့် ကြိုတင်ရက်ချိန်းယူရပါမည်။ အထက်ပါ ယနေ့ချက်ချင်းဆိုင်ရာ လက္ခဏာများ တစ်ခုခုရှိပါက ဗီဒီယိုချိန်းဆိုမှု မယူဘဲ အရေးပေါ်ဌာနသို့ သွားပါ။

သင့်ကလေးတွင် ဆီးမကြာခဏသွားခြင်း သို့မဟုတ် ဆီးအိမ်လွန်အလုပ်လုပ်သည့် လက္ခဏာများ ရှိပါက Dr. Soarawee Weerasopone သည် အသက် ၃ နှစ်နှင့်အထက် ကလေးများအတွက် Bangkok Hospital Headquarters တွင် ဆေးပညာအကြံပေးမှုများ ပေးလျက်ရှိပါသည်။ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးမှု ကြိုတင်မှာယူရန်။ Samitivej Sriracha Hospital တွင် ရက်ချိန်းယူလိုပါက ဆီးနှင့်ကျောက်ကပ်ဌာနသို့ ဤဖုန်းနံပါတ်ဖြင့် ခေါ်ဆိုနိုင်ပါသည်- 088-022-1445။ ဆွေးနွေးတိုင်ပင်ခြင်း သို့မဟုတ် ကုသမှုစရိတ်နှင့်ပတ်သက်သော မေးခွန်းများကို ဆေးရုံသို့ တိုက်ရိုက်မေးမြန်းသင့်ပါသည် — Bangkok Hospital အတွက် အီးမေးလ်ဖြင့် ဆက်သွယ်ရန်- bhquro@bdms.co.th.

ကိုးကားချက်များ

• ကလေးများနှင့် ဆယ်ကျော်သက်များ၏ ဆီးလမ်းကြောင်းအောက်ပိုင်း လုပ်ဆောင်ချက်ဆိုင်ရာ အသုံးအနှုန်းများကို စံသတ်မှတ်ခြင်း - International Children’s Continence Society။ PubMed 28265323
• Linde JM et al. ကလေးများ၏ နေ့အချိန်ဆီးမထိန်းနိုင်မှုဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်ချက်များကို ဝေဖန်သုံးသပ်ခြင်း။ Neurourol Urodyn. 2025. doi:10.1002/nau.70047
• Stein R et al. ကလေးများနှင့် ဆယ်ကျော်သက်များ၏ အာရုံကြောကြောင့် ဆီးအိမ်ချို့ယွင်းမှု စီမံခန့်ခွဲခြင်းဆိုင်ရာ EAU/ESPU လမ်းညွှန်ချက်များ၊ အပိုင်း ၁။ Neurourol Urodyn. 2020. doi:10.1002/nau.24211
• Roche EF, Menon A, Gill D, Hoey H. အမျိုးအစား ၁ ဆီးချိုရောဂါ၏ ဆေးကုသမှုဆိုင်ရာ ပြသပုံ။ Pediatr Diabetes. 2005. doi:10.1111/j.1399-543X.2005.00110.x
• Jacobsen LM, Schatz DA. အမျိုးအစား ၁ ဆီးချိုရောဂါ။ JAMA. 2026. doi:10.1001/jama.2026.0048
• Chancellor MB, Lucioni A, Staskin D. Oxybutynin ကြောင့် သိမြင်မှုစွမ်းရည် ချို့ယွင်းခြင်း - ဆီးအိမ်လွန်အလုပ်လုပ်ခြင်း ကုသမှုအတွက် သက်သေအထောက်အထားနှင့် သက်ရောက်မှုများ။ ဆီးလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ဗေဒ. 2024. doi:10.1016/j.urology.2023.11.033

အကြောင်းကြားချက်- ဤအကြောင်းအရာကို Bangkok Hospital Headquarters ရှိ ဗဟိုအဖွဲ့အစည်း၏ အသိအမှတ်ပြုလက်မှတ်ရ ဆီးလမ်းကြောင်းအထူးကုဆရာဝန် Dr. Soarawee Weerasopone က ရေးသားပြီး ပြန်လည်သုံးသပ်ထားပါသည်။ ၎င်းသည် ပညာပေးရည်ရွယ်ချက်အတွက်သာ ဖြစ်ပြီး ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အကြံပြုချက် မဟုတ်သလို သင့်ကလေး၏ ကိုယ်ပိုင်စစ်ဆေးမှုကို အစားထိုး၍ မရပါ။ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ မက်ဆေ့ချ်ပို့သည့်လမ်းကြောင်းများ သို့မဟုတ် လူမှုမီဒီယာမှတစ်ဆင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အကြံပြုချက်၊ရောဂါရှာဖွေခြင်း သို့မဟုတ် ဆေးညွှန်းပေးခြင်း မပြုလုပ်ပါ။ ဆေးကုသမှုတစ်ခုခု မစတင်မီ အရည်အချင်းပြည့်မီသော ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပညာရှင်နှင့် အမြဲတိုင်ပင်ပါ။ အရေးပေါ်အခြေအနေတွင် အနီးဆုံး အရေးပေါ်ဌာနသို့ သွားရောက်ပါ — ထိုင်းနိုင်ငံတွင် အရေးပေါ်ဖုန်းနံပါတ်မှာ 1669 ဖြစ်ပါသည်။