Last updated: ខែមីនា 6, 2024
ជម្ងឺរើមលើប្រដាប់បន្តពូជជាជម្ងឺដ៏សាមញ្ញមួយដែលខ្ញុំឧស្សាហ៍ជួបអ្នកជម្ងឺនៅក្នុងបន្ទប់ព្យាបាលរបស់ខ្ញុំ។ ជម្ងឺនេះវាតោងបង្ករអាការៈរលាកអាប់សែនៅលើប្រដាប់បន្តពូជ ហើយអាការៈនេះហើយដែលជាសញ្ញាបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់សម្រាប់ជម្ងឺមួយប្រភេទនេះ។ ហើយម្យ៉ាងវិញទៀតដែរក្នុងការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យនៃជម្ងឺនេះវាមិនមានអ្វីលំបាកសម្រាប់គ្រូពេទ្យឡើយ។ នៅក្នុងប្រធានបទមួយនេះ យើងនឹងធ្វើការបកស្រាយទៅលើសំនួរដែលឧស្សាហ៍សួរជារឿយៗ ដែលសំនួរទាំងនេះមានដូចជា៖ តើជម្ងឺនេះវាកើតឡើងយ៉ាងដូចម្តេច? តើហេតុអ្វីបានជាខ្ញុំកើតជម្ងឺនេះ? តើជម្ងឺនេះអាចព្យាបាលជាដែរឬទ? តើយើងត្រូវការពារជម្ងឺនេះតាមរបៀបណាដើម្បីកុំអោយវាកើតឡើងម្តងទៀត?

ប្រដាប់បន្តពូជ Herpes បណ្តាលមកពីវីរុស Herpes simplex (HSV) ដែលមានពីរប្រភេទ។
- HSV-1 strain -ដែលជាធម្មតាវិរុសនេះរស់នៅក្នុងទីតាំមួយចំនួនដែលភាសាអង់គ្លេសហៅថា perioral area មានដូចជា៖ បបូរមាត់,គេមមមាត់ ជាដើម។ វិរុសក្រញ៉ៅ1នេះវាតែងតែបង្ករអោយមានការរលាកពងបែកតាមទីកន្លែងនីមួយៗហើយវាក៏អាចកើតនៅលើប្រដាប់ភេទយើងបានផងដែរ។
- HSV-2 strain -ដែលជាធម្មតាវិរុសនេះវារស់នៅទីតាំងបរិវេណប្រដាប់ភេទតែម្តង ហើយវានឹងបង្ករជាជម្ងឺរើមនៅលើប្រដាប់បន្តពូជជាគោល។ ចំនុចនេះជាប្រធានបទដែលយើងនឹងលើកយកមកនិយាយបន្ត។

វិធីចំបងដែលអាចចម្លងវិរុសមួយនេះគឺដោយការប៉ះផ្ទាល់ទៅនឹងសារធាតុរាវរបស់អ្នកជម្ងឺដែលមានវិជ្ជមានជម្ងឺរើមនេះ (ជាពិសេសគឺបានប៉ះផ្ទាល់ទៅនឹងពងបែកដែលមានទឹករងៃ) នៅពេលមានការប៉ះពាល់និងមានការចម្លងរួចហើយជម្ងឺនេះនឹងបញ្ចេញជាអាការៈអោយយើងដឹងតាមរយៈ ការឈឺចាប់ដោយសារមានពងបែកនិងបណ្តុំគ្រាប់ៗនៅក្នុងទីតាំងដែលបានកើតនេះ ហើយទីតាំងនេះហើយដែលវាអាចនឹងបន្តការចម្លង។ ជាធម្មតាវានឹបញ្ចេញសញ្ញានៃការឆ្លងរយៈពេល ១៤ថ្ងៃបន្ទាប់ពីមានការចម្លងរោគ ចំនែកឯអាការៈវិញគឺវាមានការប្រែប្រួលទៅតាមស្ថានភាពអ្នកជម្ងឺ។ ចំនែកឯវិរុសវាបានលាក់ខ្លួននៅក្នុងប្រព័ន្ធប្រសាទរបស់យើង ហើយវានឹងនៅក្រាំងក្នុងទីនោះតែម្តង។ ចំនុចតែម្យ៉ាងគត់ដែលមិនអាចធ្វើអោយវិរុសនេះបញ្ចេញសកម្មភាពបាន គឺដោយសារប្រព័ន្ធភាពផ្សាំ immunity របស់យើងខ្លាំង។

នៅពេលដែលប្រព័ន្ធភាពផ្សាំរបស់អ្នកជម្ងឺចុះខ្សោយ ឧទាហរណ៍៖
- គ្រប់ប្រភេទជម្ងឺប្រចាំកាយដែលកើតមាន
- ធ្វើការងារនឿយហត់ច្រើន ហើយមិនបានដេកអោយគ្រប់គ្រាន់
- មានជម្ងឺសតិអារម្មណ៍និងជម្ងឺផ្លូវចិត្ត

កត្តាខាងលើនេះហើយដែលអាចធ្វើអោយវិរុសបង្កើតសកម្មភាពបាន ហើយវាបានធ្វើដំណើរទៅកាន់ស្បែកប្រដាប់បន្តពូជរបស់យើង ហើយវាក៏បញ្ចេញអាការៈម្តងទៀត។ ចរន្តដ៏គួរអោយធុញទ្រាន់មួយនេះវានឹងកើតឡើងកើតចុះស្ទើរមួយជីវិតរបស់យើង។
មធ្យោបាយដើម្បីធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យនៃជម្ងឺរើមលើប្រដាប់បន្តពូជនេះមានភាពប្រែប្រួលដោយអាស្រ័យទៅតាមស្ថានភាពផ្សេងៗ។
- ប្រសិនបើអាការៈបានបង្ហាញច្បាស់ ហើយយើងអាចប៉ានប្រមាណដឹងតាមរយៈការសាកសួរពីប្រវត្តិនៃជម្ងឺរើមលើប្រដាប់បន្តពូជមកមុនហើយនោះ ដូច្នេះការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យអាចសម្រេចយកជាការបានដោយមិនចាំបាច់ធ្វើតេស្តអ្វីបន្ថែមឡើយ។
- Tzank smear -យើងយកសំណាកផ្ទាល់ពីកន្លែងដែលមានដាច់រលាត់ដោយការបៀកផ្ទាល់។
- HSV PCR test -យើងប្រើការបូមឈាមទៅពិនិត្យក្នុងករណីដែលយើងមិនអាចបៀកយកសំណាកបាន។


ការព្យាបាលជម្ងឺរើមលើប្រដាប់បន្តពូជ គឺយើងប្រើប្រាស់ឪសថប្រឆាំងវិរុស anti-viral agents ហើយការព្យាបាលនេះវាមានផលវិជ្ជមានក្នុងន័យការកាត់បន្ថយអំឡុងពេលនៃការបញ្ចេញរោគសញ្ញាផងអំឡុងពេលនៃការចម្លងបន្តផង។ មានអត្ថបទមួយបានបង្ហាញថា ជម្ងឺរើមលើប្រដាប់បន្តពូជនេះវាអាចនឹងជាដោយមិនចាំបាច់ប្រើប្រាសថ្នាំក្នុងរយៈពេល19ថ្ងៃ។ ខាងក្រោមនេះជាតារាងឈ្មោះនៃពពួកក្រុមថ្នាំប្រឆាំងវិរុស ៖
- Acyclovir - រូបមន្តស្តង់ដារដែលមានផលរំខានដោយសារថ្នាំទាបបំផុត
- Valacyclovir - ល្អអាចជ្រាបតាមជាលិកាពោះវៀនតូចបានលឿន
- Panciclovir - ជាប្រភេទក្រែមតូពីកាល់ដែលអាចលាបលើបបូរមាត់ដែលមានវិរុសរើមនេះបាន
- Ganciclovir - ជាការបន្ថែមប្រសិទ្ធិភាបដែលអាចប្រឆាំងនឹងវិរុសដទៃទៀត ដូចជាពពួក Cytomegalovirus (CMV)

ដោយឡែកបច្ចុប្បន្ននេះយើងនូវពុំទាន់ទទួលបានការអនុម័តអោយប្រើថ្នាំបង្ការ HSV vaccination សម្រាប់វិរុស HSV នៅឡើយ ហើយម្យ៉ាងវិញទៀត វិរុសដែលកើតនៅលើប្រដាប់បន្តពូជវាតែងតែបង្ករភ្ជាប់មកជាមួយនឹងពពួកមេរោគដែលបង្ករជម្ងឺកាមរោគដទៃទៀតផងដែរ។ ដូច្នេះហើយជាការល្អនៅពេលដែលលោកអ្នកមានជម្ងឺរើមប្រភេទនេះ លោកអ្នកគប្បីគួរតែធ្វើតេស្តរកជម្ងឺកាមរោគផងដែរទើបជាការល្អ។ ខ្ញុំគ្មានការណែនាំអ្វីផ្សេងទៀត ក្រៅតែអំពីអោយលោកអ្នកថែរក្សាសុខភាពរបស់ខ្លួនអោយបានរឹងមាំ ព្រោះនៅពេលលោកអ្នកមានសុខភាពរឹងមាំលោកអ្នកនឹងអាចឈ្នះគ្រប់ជម្ងឺអ្វីៗទាំងអស់។ សូមជូនពរលោកអ្នកមានសុខភាពល្អ!
អ្នកអាចចូលមើលគេហទំព័ររបស់ខ្ញុំ នៅទីនេះ.





ប្រធានបទនៅលើ ជំងឺកាមរោគ
Medically written & reviewed by: Dr. Soarawee Weerasopone (Dr. Pom) — Board-Certified Urologist, Bangkok Hospital Headquarters. International Fellow: Baylor College of Medicine (USA) · Juntendo University (Japan) · Chang Gung Memorial Hospital (Taiwan).

Dr. Soarawee Weerasopone (Dr. Pom) is a board-certified urologist at Bangkok Hospital Headquarters, specializing in Men’s Health, Robotic Surgery (Da Vinci System), and Kidney Stone treatment. He has completed international fellowships at Baylor College of Medicine (USA), Juntendo University Hospital (Japan), and Chang Gung Memorial Hospital (Taiwan). All medical content on this site is written and reviewed by Dr. Soarawee based on his clinical experience and international training.





